از لعل كه شبها مثل چراغ مىتابد و لهذا گوهر شب چراغ هم خوانند » . جهد المقلّ « 1 » - 88 / 5 جهد « 2 » : كوشش . « مقدّمة الأدب » . كوشش و رنج و مشقّت . « منتهى الأرب » . مقلّ ( : اسم فاعل از مصدر إقلال ) : مرد نيازمند درويش كه در وى اندكى توانگرى باشد . « منتهى الأرب » . جهد المقلّ : مقدار كوششى كه در حدّ تحمّل مرد درويش و نيازمند است و آن را بتواند برتافت . از « النّهاية فى غريب الحديث » ، ذيل مادّهء ( ج ه د ) ، سعى اندك . « غياث اللّغات » . مأخوذ از حديث : « أفضل الصّدقة جهد المقلّ و ابدأ به من تعول » . « الجامع الصّغير » ج 1 ص 50 ، « فيض القدير شرح الجامع - الصّغير » ج 2 ص 36 ، « النّهاية فى غريب الحديث » ذيل مادّهء ( ج ه د ) ، و با تفاوت « الصّدقة » به « العطيّة » و حذف « و ابدأ به من تعول » ، « العقد الفريد » ج 1 ص 235 .

--> ( 1 ) - در « ثمار القلوب فى المضاف و المنسوب » ص 537 ذيل « جهد المقل » آمده است : « أحسن ما سمعت فيه قول الشاعر : قد بعثنا اليك أصلحك ال * له بشىء فكن له ذا قبول لا تقسه الى ندى كفك الغمر * و افضالك الجسيم الجزيل و اغتفر قلة الهدية منى * ان جهد المقل غير قليل و كتب بعضهم فى ذكر قصيدة : هى جهد المقل لا دعوى المستقل » . ( 2 ) - الجهد بالضم فى الحجاز ، و بالفتح فى غيرهم : الوسع و الطاقة ، و قيل ، المضموم ، الطاقة ، و المفتوح ، المشقة . « المصباح المنير » .